WeKnow

การออกเเบบพื้นที่สาธารณะที่ดีช่วยสร้างเเรงบันดาลใจได้อย่างไร ?

ถนน ทางเท้า เเละพื้นที่สาธารณะเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของความเป็นเมือง คำถามที่ว่าพื้นที่สาธารณะที่ดีควรจะเป็นยังไง ยังคงเป็นสิ่งที่มีความซับซ้อน เพราะมันต้องอาศัยปัจจัยหลายๆด้าน โดยเฉพาะทัศนคติของคนในชุมชน

สิ่งที่เป็นเสน่ห์ในการออกเเบบพื้นที่สาธารณะคือเมื่อโครงการนั้นก่อสร้างเสร็จ มันอาจจะยังไม่เห็นผลทันทีในช่วงเเรก เเละมันทำให้นี่เป็นจุดวัดใจที่สำคัญ ว่าผู้ออกเเบบควรจะทำอย่างไรต่อ อะไรที่ควรเเก้ไขหรือเพิ่มเติมเข้ามา

มันอาจจะต้องใช้เวลาเป็นปีๆกว่าจะรู้ว่าควรจะเอายังไงต่อ พัฒนาไปในทิศทางไหนดี เเต่อย่างไรก็ตาม ยังพอจะมีเเนวทางที่สามารถใช้เป็นตัวยึดถือได้ สิ่งที่น่าสนใจอยู่ที่เเท้จริงเเล้ววิธีการคิดเหล่านี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการออกเเบบที่ทำงาน ร้านค้า รวมถึงการออกเเบบชีวิตได้ด้วย 

เพราะเมื่อเรามีเมืองที่ดี เเรงบันดาลใจก็จะเกิดขึ้น เเละนี่คือสิ่งที่เราสามารถนำมาเชื่อมโยงกันได้…

เข้าถึงได้ ( Direction ) 

ป้ายบอกทางที่มีคุณภาพจะทำให้คนมีเวลามากขึ้น เพื่อที่จะไปทำอย่างอื่น

พื้นที่สาธารณะที่ดี คือการทำให้ผู้คนรู้สึกสงบ ปลอดภัย สบายใจ เปิดโอกาสให้ผู้คนเข้ามาใช้พื้นที่โดยที่ได้ไม่เดือดร้อนคนอื่นเเละ เข้าถึงสถานที่ที่ต้องการได้อย่างรวดเร็ว การบอกทางที่ชัดเจนจะเป็นหนทางที่ช่วยทำให้ผู้คนได้พบเจอกับอะไรที่เขาต้องการด้วยตัวของเขาเอง เพราะฉะนั้นการทำป้ายบอกสถานที่ บอกทางเดินไปสู่จุดหมาย จะช่วยให้ผู้คนได้เจอจุดหมายเร็วขึ้น เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ไม่หลงเเละสับสน 

วิธีนี้สามารถประยุกต์ใช้กับการจัดสรรเวลาในชีวิตได้ด้วย ถ้าคนสามารถบริหารเวลาได้ มีความชัดเจนว่าจะทำอะไรในเวลาไหน พวกเขาจะมีเวลาเหลือเฟือที่จะเเบ่งเวลาไปทำอย่างอื่น ทำในสิ่งที่ชอบ หรือมีเวลาไปหาความรู้ใหม่ๆเพิ่มเติมได้   

ไม่ดึงเสน่ห์ก็สร้างมันขึ้นมา ( Identity )

Bitan,ไต้หวัน ดึงเสนห์ของเเม่น้ำสีเขียวออกมาได้อย่างเต็มที่

เเต่ละที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น เเตกต่างเป็นของตัวเอง เเละมันสามารถสร้างมูลค่าได้ พยายามปกป้องโบราณสถาน ถนน งานศิลปะ ลักษณะธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่เหมือนที่ไหนเอาไว้ มันจะทำให้เมืองนั้นมีเอกลักษณ์เเละมีคุณค่าต่อคนในพื้นที่ ( IDENTITY ) มันจะทำให้คนในพื้นที่นั้นเกิดความรู้สึกหวงแหน อยากที่จะรักษามันไว้ให้ยืนยาว  นอกจากนั้นเรายังสามารถนำสิ่งเหล่านั้นไปต่อยอดให้เกิดกิจกรรมใหม่รอบๆสิ่งนั้นได้ด้วย รวมถึงการนำเอกลักษณ์เหล่าไปสร้างเเรงบันดาลใจ ทำให้เกิดงานศิลปะร่วมสมัยอื่นๆขึ้นมา

เช่นเดียวกับชีวิตของคุณ ถ้าคุณรู้ว่ามีจุดเด่นอะไร พยายามรักษามันไว้ เเละพยายามหาพื้นที่ที่จะได้เเสดงมันออกมา เพื่อเปิดโอกาสให้มันได้สร้างคุณค่า หรือมูลค่าขึ้นเรื่อยๆด้วยตัวของมันเอง เเละถ้าคุณมีความชัดเจนว่าคุณชอบอะไร มันไม่ใช่เรื่องยากเลยที่คุณจะหาที่ๆที่คุณอยากจะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในนั้น

ออกเเบบเพื่อ “ผู้คน” ไม่ใช่เพื่อ “รถ” ( Safety )  

สิงคโปร์มุ่งสู่การเป็นเมืองปลอดรถยนต์

ถนนจะเป็นตัวขั้นกลางระหว่างพื้นที่สาธารณะเเละพื้นที่ส่วนตัว มันควรจะให้ประโยชน์กับทั้ง 2 สิ่ง ไม่ใช่เอื้อประโยชน์ต่อฝั่งไหนเป็นพิเศษ ถ้าคุณออกเเบบเมืองเพื่อรถเเละการจราจรที่คับคั่ง มันก็จะได้รถติด เเต่ถ้าคุณออกเเบบโดยเอื้อประโยชน์เเก่คนที่เดินบนทางเท้า คุณจะเห็นผลลัพธ์ที่น่าอัศจรรย์ โดยเฉพาะคุณภาพด้านความปลอดภัย เเละเมื่อทุกคนปลอดภัย ทุกคนก็จะมีความสุข 

เเท้จริงกฎหมายสามารถควบคุมจำนวนรถต่อขนาดของพื้นที่ได้ สามารถสร้างทางเดิน จากที่จอดรถไปถึงที่อยู่อาศัย ราว 100 – 150 เมตรได้ การควบคุมเเบบนี้ทำให้เกิดพื้นที่ของถนน  เเละพื้นที่ทางเท้าเพิ่มขึ้น ซึ่งมันสามารถทำให้เหลือพื้นที่เพียงพอต่อการทำกิจกรรมอื่นๆร่วมกันกับคนในชุมชนได้

วิธีการสร้างเเนวคิดเเบบนี้ให้ผลระยะยาวต่อผู้คนในสังคม ผู้คนจะคิดถึงคนอื่นมากขึ้น เวลาไปจอดตรงทางเข้าออกบ้านของคนอื่น ผู้คนจะลังเลมากขึ้นที่จะจอดซ้อนคันเพื่อที่จะลงไปซื้อของ หรือหาที่จอดไม่ได้ สุดท้ายผู้คนจะลังเลมากขึ้นในการที่จะขับรถออกมา ซึ่งมันจะช่วยลดปัญหาลดติดลงไปได้ ทั้งนี้ระบบขนส่งสาธารณะต้องเอื้อประโยชน์ด้วยเช่นกัน

มีความเป็นเหตุเป็นผล ( Reasonable )

ความใส่ใจในการออกเเบบช่วยสร้างประสบการณ์ที่ดีต่อผู้ที่เข้ามาใช้พื้นที่ เมื่อผู้คนรู้สึกดีพวกเขาจะเเบ่งปันสิ่งที่ดีต่อสถานที่เสมอ

มนุษย์ทั่วไปใช้ความเร็วในการเดิน 5 กม./ ชม. เเละมองเห็นได้ไกลราว 100 เมตร เป็นระยะที่คุณสามารถบอกได้ว่าวัตถุนั้นคืออะไร บอกได้ว่านั้นคือคนรึเปล่า เเต่ถ้าลองขยับเข้ามาใกล้ขึ้น ให้ระยะห่างอยู่ที่ 30 เมตร คุณจะสามารถเเยกเเยะ ได้ว่าคนๆนั้นที่มีลักษณะเฉพาะอย่างไร

ระบบการได้กลิ่นของมนุษย์จะทำงานได้ดีที่สุด ในระยะไม่เกิน 2 – 3 เมตร  การเข้าใจถึงตัวเลขเเบบนี้ สำคัญต่อการออกเเบบพื้นที่สาธารณะ มันจะช่วยให้พื้นที่นั้นได้มีโอกาสในการเข้าถึงการใช้ชีวิตของผู้ใช้งานจริงๆ โดยเฉพาะการดึงดูดให้ผู้ใช้ได้สัมผัส ได้กลิ่น ได้ยิน จะช่วยสร้างประสบการณ์ให้กับผู้คนได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

สิ่งที่ผู้คนจะได้รับจากการออกเเบบด้วยการใช้เหตุผล คือการทำให้ผู้คนสัมผัสได้ถึงความ “เเคร์” ที่ผู้ออกเเบบมีให้ต่อผู้ใช้งาน เเละมันทำให้ผู้คน “เเคร์” ต่อการใช้พื้นที่เหล่านั้นด้วยเช่นกัน

สวนสาธารณะ…สำคัญกว่าที่คุณคิด ( Social Space )

ผู้คนในสิงคโปร์เรียนรู้ที่จะเเบ่งปันพื้นที่ใช้สอยร่วมกันในสวนสาธารณะ

สวนสาธารณะที่ใหญ่ที่สุดในเมือง จะกลายเป็นสถานที่ที่ดีที่สุดของเมืองนั้น ไม่ใช่ห้างสรรพสินค้า ผู้คนสามารถใช้งานได้หลากหลายรูปเเบบ ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกาย เดินเล่น ดูมหรสพ ถ่ายรูป มีหลายๆเหตุผลที่คนเข้ามาที่สวนสาธารณะ

นอกจากนั้นมันยังเเสดงถึงโอกาสที่เปิดกว้างของทุกๆชนชั้น สวนสาธารณะที่มีความเหมาะสมไม่ควรมีขนาดเล็กกว่า 3,000 – 5,000 ตารางเมตร  หรือประมาณ 10 ไร่  ( สวนจัตุจักร 90 ไร่ ,สวนลุมฯ 360ไร่ ) มันควรจะเป็นพื้นที่ที่สามารถเเชร์ เเละใช้ประโยชน์ได้จริง

ผู้คนจะเรียนรู้ที่จะได้เเสดงออกตามหลักประชาธิปไตย พื้นที่สาธารณะเปิดโอกาสใหผู้คนเเสดงออกได้อย่างเสรี เเต่ในอีกทางหนึ่งผู้คนจะเรียนรู้ในขอบเขตของเสรีภาพที่ตนเองสามารถกระทำได้ ซึ่งเป็นวิธีการบริหารความคิดประชาธิปไตยที่ได้ผลในหลายๆประเทศ

ผู้คนจะเรียนรู้ในการอยู่ร่วมกับคนอื่นในสังคมมากขึ้น กังวลว่ามันจะกีดขวางทางเดินไหม เสียงดังไปไหม  จนสุดท้ายผู้คนจะเรียนรู้ที่จะอยู่ในจุดที่ตัวเองรู้สึกสบายที่สุด เเละไม่ไปรบกวนคนอื่น มีทั้งความเป็นส่วนตัวเเละมีพื้นที่เพียงพอที่จะปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น หรือกับธรรมชาติรอบตัว

อย่ามองข้ามธรรมชาติในการใช้งาน ( Behavior )

เป็นเส้นที่จะบอกว่า ผู้คนนิยมที่จะเดินในทิศทางเเบบไหน ทำให้สามารถประเมินได้ว่าควรจะออกเเบบเพิ่มเติมยังไง หรือบำรุงรักษาส่วนไหนเป็นพิเศษ

ปกติคนจะนิยมเดินเป็นเส้นตรง หรือไม่ก็ใช้ทางลัด ผู้คนส่วนใหญ่จะสามารถเดิน 400 – 500 เมตรต่อวัน สำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ย่อมต้องการที่จะใช้ระยะทางที่สั้นกว่า  เส้นทางที่เกิดขึ้นใหม่เป็นตัวอธิบายพฤติกรรมของผู้ใช้อย่างเเท้จริง ว่ามันสมเหตุสมผลไหม มีคุณภาพเเค่ไหน ปลอดภัยไหม หรือเเม้เเต่มันมีความน่าเดินมากเเค่ไหน ถ้าทางเท้าน่าเดินผู้คนย่อมอยากที่จะเดินด้วยระยะทางที่มากขึ้น

ผู้คนจะขีดเส้นขึ้นมาเองเสมอ ซึ่งมันเกิดขึ้นเป็นเองตามธรรมชาติ พวกเขาได้กำหนดทางที่มันควรจะเป็น เเละการออกเเบบควรจะคำนึงสิ่งนี้ด้วยว่าทางใหม่ๆที่เกิดขึ้นนี้เกิดจากเหตุผลอะไร 

พื้นที่ธรรมชาติเหล่านี้จะเป็นสัญญาณที่จะบอกว่าอะไรคือสิ่งที่คุณต้องการ เเละอะไรคือสิ่งที่คนอื่นต้องการ  เเละการหาวิธีที่ทั้ง 2 ฝ่ายพอใจจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการออกเเบบ หรือการใช้ชีวิต

วัสดุต้องเหมาะสม ( Simplicity ) 

เรียบง่ายเเละเเข็งเเรงคือหัวใจสำคัญต่องานออกเเบบพื้นที่สาธารณะ

ขั้นเเรกในการออกเเบบ คือการทำให้มันง่ายเข้าไว้ เเละสามารถที่จะเเก้ไขปรับปรุงได้ง่ายในอนาคต งานออกเเบบที่ดีจะต้องสามารถเเก้ไขเเละเปลี่ยนเเปลงได้ เเละการออกเเบบที่ไม่ซับซ้อนจะช่วยในจุดนี้ โดยทั่วไปวัสดุที่ใช้ในพื้นที่สาธารณะควรจะเป็นวัสดุที่เรียบง่าย หาได้ง่าย เเละมีคุณภาพที่ทนทาน เเต่เหนือสิ่งอื่นใดจะต้องสอดรับกับเงื่อนไขหลายๆด้านด้วย เช่น

ความมั่นคง : มันจะดีกว่ามากถ้าเป็นวัสดุที่ไม่ทำร้ายสิ่งเเวดล้อม เเข็งเเรงทนทาน พยายามใช้วัสดุที่หาได้ง่ายในพื้นที่นั้น ซึ่งสามารถช่วยในการเเก้ไขปัญหา หรือซ่อมเเซมได้อย่างรวดเร็ว

งบประมาณ : ให้ความสำคัญเป็นพิเศษต่อพื้นที่ที่ถูกใช้บ่อยๆ เเละเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการดึงดูดผู้คน จะต้องมั่นใจว่าจะไม่เสียค่าบำรุงรักษา หรือก่อสร้างมากเกินความจำเป็น

มีศิลปะ :  ต้องตระหนักว่าผู้ที่จะเข้ามาใช้งานมีความหลากหลาย เเละมีเเง่มุมในความสวยงามในลักษณะที่ต่างกัน เพราะฉะนั้นพยายามออกเเบบให้มันเรียบง่ายที่สุด ดูกลางๆ เข้ากับผู้คนทุกเพศทุกวัย เว้นเสียเเต่ว่าจะเป็นพื้นที่ที่เน้นกลุ่มไหนเป็นพิเศษ

เข้าถึงชุมชน ( Collaboration )

คลองชองกเยชอน , เกาหลีฯ ก่อนเเละหลัง เเสดงถึงพลังในการร่วมมือของภาครัฐเเละชุมชนโดยรอบ เห็นได้อย่างชัดเจนคือร้านค้ารอบๆขายของดีขึ้นเพราะคนมีเวลาตัดสินใจมากขึ้น ไม่ใช่ขับรถผ่านไป

การร่วมมือกันของทุกภาคส่วนในชุมชน ในการเเสดงความคิดเห็น ถกเถียงกันว่า พื้นที่เเบบนี้ควรจัดสรร หรือสร้างระบบเเบบไหน คนในชุมชมให้คุณค่ากับสิ่งใด สิ่งเหล่านี้จะสร้างความรู้สึกของการเป็นเจ้าของชุมชนอย่างเเท้จริง เป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนจะรู้สึกดี อยากที่จะรักษาความสะอาด ผลักดันให้พวกเขาได้เห็นด้านที่ดีของชุมชน มันจะทำให้พวกเขารู้จักการทะนุถนอมพื้นที่สาธารณะมากขึ้น

เราจะเห็นชุมชนบางเเห่งที่ชอบทิ้งขยะตามเเม่น้ำลำคลอง ส่วนหนึ่งมาจากการที่ผู้คนส่วนใหญ่ในเมืองพยายามกีดกันพวกเขาให้ออกไปจากสังคม เเละนั้นเป็นวิธีการเเสดงออกในความคิดของพวกเขาเหล่านั้น การทิ้งขยะจึงกลายเป็นอำนาจเล็กๆที่พวกเขาสามารถทำได้เเละต้องการที่จะเเสดงออกให้สังคมได้รับรู้ เป็นรูปแบบในการสื่อสารเเบบหนึ่ง ปัญหานี้เป็นตัวสะท้อนอย่างดีว่าสังคมมองพวกเขาแบบไหนเเละพวกเขารู้สึกกับมันยังไง มันจึงทำให้กลายเป็นปัญญาเรื้อรังในสังคมที่เเก้ได้ยากเเต่ไม่ใช่ว่าจะเเก้ไม่ได้   

ปัญหาที่เกิดขึ้นทั่วโลกไม่ว่าจะเป็น ขยะ, มลพิษทางน้ำทางอากาศ ,ความขัดเเย้งทางการเมือง ล้วนเกิดจากการที่ผู้คนยอมเเพ้ต่อการร่วมมือร่วมใจกัน ยังคงมีอีกหลายวิธีที่จะทำให้มันเกิดขึ้นได้ 

 

เป็นงานที่ไม่มีวันเสร็จ ( Improvement / In Pavement ) 

การบำรุงรักษาพื้นที่สาธารณะอยู่เสมอเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ถ้าคุณไปอยู่ในประเทศที่มีระบบขนส่งที่ดี คุณจะมองเห็นความใส่ใจ ในเส้นต่างๆบนท้องถนน เช่น ทางม้าลาย ที่ จะต้องถูกทาสีอยู่สม่ำเสมอ ไม่ซีดจางเลือนหายไปตามกาลเวลา สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ใช้งบประมาณเยอะ ซึ่งมันจะเป็นตัวบ่งบอกได้ดีในทัศนคติของผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบ ที่มีต่อพื้นที่สาธารณะ 

สำหรับคนที่เห็นคุณค่าของพื้นที่สาธารณะ พวกเขารู้ว่า นี่คืองานที่ไม่สามารถหยุดได้ เพราะธรรมชาติไม่เคยหยุดนิ่ง เเละมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา พื้นที่สาธารณะต้องการคนมาคอยดูเเล เอาใจใส่อยู่เสมอ ยิ่งปล่อยไว้นาน ยิ่งมีเเต่จะสิ้นเปลืองงบประมาณในการเเก้ไข เพราะฉะนั้นจงตระหนักไว้เสมอว่า การบำรุงรักษา ซ่อมเเซมคือสิ่งที่จะหลีกเลี่ยงไม่ได้ 

เป็นเหมือนความสัมพันธ์ที่มีให้ต่อกัน ที่จะต้องคอยเติมเต็มกันอยู่เสมอด้วยความใส่ใจ ซึ่งมันทำให้ผู้คนเกิดความภูมิใจในสถานที่นั้น พวกเขาจะหวงเเหน เเละพร้อมที่จะให้ความร่วมมือต่อการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพราะทุกๆคนล้วนอยากอยู่ร่วมในองค์กรที่ไม่หยุดในการพัฒนาตนเองด้วยกันทั้งนั้น   

 

 

Source :

www.arch2o.com

ติดตามเพจ:

www.facebook.com/WeTheVaporTH/  

0 comments on “การออกเเบบพื้นที่สาธารณะที่ดีช่วยสร้างเเรงบันดาลใจได้อย่างไร ?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: